Overkapping maken

Voor je een overkapping gaat zagen, zoek je uit wat er mag, waar de schaduw valt en hoe je het hout droog houdt.

Stap 1: aan huis of vrijstaand

• Aan huis: het dak zit vast aan de gevel. Dit heet ook een terrasoverkapping. Het huis geeft op sommige uren al schaduw.
• Vrijstaand: het dak staat op eigen palen in de tuin. Het huis helpt niet mee, maar je kiest zelf de plek.

Op de pagina's per ligging zie je wanneer het huis schaduw geeft: op het noorden tussen 12 en 15 uur, op het oosten vanaf 16 uur, op het westen tot 12 uur, op het zuiden overdag niet.

Stap 2: wat mag zonder vergunning

Het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) splitst de regels in technische regels (veiligheid, constructie, bouwkwaliteit) en ruimtelijke regels (waar en hoe je mag bouwen). Het IPLO noemt onder bijbehorende bouwwerken onder meer een carport. Of een overkapping daaronder valt, beoordeelt de gemeente. Voor bijbehorende bouwwerken gelden deze ruimtelijke regels:

Regel	Volgens het IPLO
Waar	alleen in het achtererfgebied; in het voorerfgebied altijd een vergunning
Afstand tot openbaar gebied	meer dan 1 meter
Hoogte binnen 4 meter van het huis	maximaal 30 cm boven de bovenkant van de vloer van de eerste verdieping
Hoogte verder dan 4 meter	tot 3 meter, met een schuin dak onder voorwaarden hoger
Absolute grens	nooit hoger dan 5 meter
Oppervlakte	tot 100 m² bebouwingsgebied de helft; 100 tot 300 m²: 50 m² plus 20% van wat boven 100 m² ligt; boven 300 m²: 90 m² plus 10%, maximaal 150 m²
Geen dakterras	geen dakterras of balkon op de overkapping

Wat er al staat, zoals een schuur of uitbouw, telt mee bij de oppervlakte. Een rekenvoorbeeld staat bij terrasoverkappingen.

Het IPLO raadt aan de vergunningcheck in het Omgevingsloket te doen. Een definitief antwoord geeft alleen je gemeente.

Ons advies: wil je de overkapping later dichtmaken met wanden, check dan voor je bouwt bij de gemeente of dat binnen de regels past.

Stap 3: maat en schaduw

Een dicht dak geeft nooit precies de schaduw van zijn eigen vorm op je terras: de schaduw schuift weg van de zon. Wij rekenden het uit voor een dak op 2,5 meter hoogte, op 21 juni in Utrecht:

• 14 uur: 1,4 meter naast het dak;
• 18 uur: 3,75 meter;
• 21 september, 14 uur: 3,1 meter.

Ons advies: maak een overkapping op het zuiden of westen dieper dan je terras breed is. De schaduw schuift dan terug over de tafel.

Stap 4: het hout

Douglas en lariks zijn volgens Centrum Hout populair voor overkappingen. Ze hebben duurzaamheidsklasse 3 tot 4 en bevatten vaak spint, dat minder goed tegen schimmel kan. De Houtwijzer van Centrum Hout raadt aan ze te verduurzamen of rondom af te werken met een dekkende, gepigmenteerde beits. Meer in douglas hout.

Stap 5: de palen droog houden

Hout dat de grond raakt, blijft nat. Centrum Hout noemt 3 manieren om palen langer dan 10 jaar te laten staan:

1. geïmpregneerd hout;
2. de paal op een sokkel;
3. een tropische houtsoort uit klasse 1 of 2.

Menie, rubber of de voet in beton zetten helpt volgens Centrum Hout niet: het vocht blijft in het hout.

Ons advies: zet de palen op metalen voeten op betonpoeren. Zo staat het hout nooit in het water.

Stap 6: het dak en het water

Een dicht dak vangt regen, en die moet ergens heen. Ons advies: laat het dak aflopen van het huis af, met een goot aan de lage kant en een afvoer die niet op je terras uitkomt. Bij een overkapping tegen de gevel: zorg dat er geen water tussen het dak en de muur kan lopen.

Stap 7: schroeven en afwerking

Gebruik roestvaststalen schroeven: andere metalen kunnen volgens de Houtwijzer zwarte strepen geven. Dicht de kopse kanten van het hout met een sealer, en behandel het hout voor de opbouw, als je overal nog bij kunt.

Liever geen bouwproject? Bekijk overkapping en lamellendaken. Een open variant staat in pergola maken.