Overkapping inrichten
Een overkapping inrichten, ook in een kleine tuin: waar de schaduw onder het dak per uur valt, waar de tafel en de bank komen en wat de brandweer zegt over de barbecue.

Wat een pergola aan onderhoud vraagt, hangt af van het materiaal. Hout vraagt de meeste aandacht, aluminium vooral schoonmaken. Voor doek vonden we geen neutraal advies.
De Houtwijzer van Centrum Hout gaat over houten gevels. Een pergola staat net zo in weer en wind, dus we houden dezelfde regels aan. De kern: controleer de afwerking regelmatig, bij voorkeur 1 keer per jaar, en herstel wat stuk is.
Waar je bij die ronde op let (de eerste 2 punten uit de Houtwijzer, de laatste 2 uit een artikel van Eric de Munck in Vakblad Hovenier):
Een vast aantal jaren geeft de Houtwijzer niet: dat hangt sterk af van het middel, de kleur, het hout en hoe de pergola staat. Wel dit:
| Afwerking | Onderhoud |
|---|---|
| Half transparant | korter onderhoud; zet de nieuwe laag erop voor het hout vergrijst |
| Dekkend en licht van kleur, filmvormend | langer onderhoud |
| Op basis van olie | beschermt meestal maar kort |
| Onbehandeld | vergrijst vanzelf, maar hoe snel en hoe gelijkmatig verschilt sterk |
Wil je onbehandeld hout dat egaal grijs wordt, dan noemt de Houtwijzer een grijze beits, ook wel voorvergrijzing.
Jaarlijks schoonmaken hoort volgens de Houtwijzer bij het gewone onderhoud. Haal algen weg met water en een zachte borstel. Gebruik geen hogedrukspuit: daarna wordt het oppervlak gevoeliger voor vuil.
Ligt er een houten terras onder de pergola, dan geeft De Munck daarvoor: in het voorjaar en het najaar schoonmaken met een harde borstel en groene zeep, niet met een hogedrukspuit. Die beschadigt de houtvezel en dan krijgt mos het jaar erna meer kans.
Ons advies: doe de ronde in het voorjaar, als het hout droog is en de klimmers nog weinig blad hebben. Dan zie je de liggers en de kopse kanten het best.
Bij aluminium vraagt vooral de coating aandacht. QUALICOAT, het keurmerk voor gecoat aluminium, raadt aan de coating regelmatig schoon te maken; wat de coating verder verzwakt, staat in hout of aluminium. Hoe vaak en met welk middel je schoonmaakt, vonden we niet bij een neutrale bron.
Ons advies: kijk bij het schoonmaken vooral in de hoeken en bij de verbindingen, en laat geen stalen gereedschap of schroeven tegen het aluminium liggen. Een kras in de coating meld je bij de maker van de pergola.
Voor het onderhoud van een schaduwdoek of zijdoek vonden we bij Centrum Hout, QUALICOAT, de RHS en de overheid geen advies. Daarom geven we hier geen regels. Houd je aan wat op het label of in de handleiding van het doek staat. Doeken voor een pergola staan bij pergola zonwering.
Groeit er een klimmer over de pergola, dan hoort die bij het onderhoud. De RHS noemt voor klimmers aan een pergola:
Wanneer je welke klimmer snoeit, staat in de snoeikalender.
De Houtwijzer van Centrum Hout zegt: controleer de afwerking regelmatig, bij voorkeur 1 keer per jaar, en herstel waar nodig. Hoe vaak er een nieuwe laag op moet, hangt sterk af van het middel; een vast aantal jaren geeft hij niet.
Nee. Volgens de Houtwijzer van Centrum Hout wordt het oppervlak daar gevoeliger voor vuil van; gebruik water en een zachte borstel. Bij terrasplanken beschadigt een hogedrukspuit volgens Eric de Munck in Vakblad Hovenier de houtvezel en krijgt mos het jaar erna meer kans.
Eric de Munck noemt in Vakblad Hovenier: in het voorjaar en het najaar schoonmaken met een harde borstel en groene zeep, niet met een hogedrukspuit. Die beschadigt de houtvezel en dan krijgt mos het jaar erna meer kans.
Een overkapping inrichten, ook in een kleine tuin: waar de schaduw onder het dak per uur valt, waar de tafel en de bank komen en wat de brandweer zegt over de barbecue.
Zelf een overkapping maken of bouwen: wat mag zonder vergunning, hoe groot, welk hout en hoe je de palen droog houdt.
Pergola ideeën per tuinmaat: welke vorm in een kleine of smalle tuin de meeste schaduw geeft, uitgerekend per ligging en per uur.