Clematis en kamperfoelie aan de pergola

Clematis, kamperfoelie, hop en kiwi groeien alle 4 aan een pergola, maar ze vragen elk een ander mes. Bij clematis begint het met de snoeigroep op het label. Onderaan staan ook hop en kiwi, kort: hop knip je elk jaar tot de grond, kiwi snoei je 2 keer per jaar.

Clematis: kijk eerst naar de snoeigroep

De Royal Horticultural Society (RHS) deelt clematis in 3 snoeigroepen in. De groep hangt af van wanneer en aan welk hout de plant bloeit.

Groep	Bloei	Snoeien	Voorbeelden
1	vroeg in het jaar, aan scheuten van de vorige zomer	direct na de bloei, midden tot eind voorjaar; vaste snoei is niet nodig	C. montana, C. alpina, C. armandii
2	mei en juni, soms opnieuw laat in de zomer	februari, en na de eerste bloei	'Nelly Moser', 'The President'
3	midden tot eind van de zomer, aan scheuten van dit jaar	februari of maart, hard terug	C. viticella, 'Ernest Markham'

Staat de groep niet op het label, dan geeft de RHS deze regel: bloeit hij voor juni, snoei hem dan niet. Bloeit hij vanaf eind juni, snoei hem dan in februari.

Groep 1

Kort te lange takken in en knip dode of door de winter beschadigde scheuten terug tot een gezond paar knoppen. Een sterke groeier als C. montana mag je na de bloei scheren. Is de plant te vol geworden, dan kun je alle stengels direct na de bloei bijna tot de voet terugknippen. Doe dat daarna minstens 3 jaar niet opnieuw. C. armandii verdraagt dat volgens de RHS slecht.

De bergbosrank, C. montana, bloeit volgens Natagora van maart tot mei.

Groep 2

Haal in februari dode en zwakke stengels weg. Werk elke stengel van boven naar beneden af tot een paar gezonde knoppen en knip net daarboven. Snoei niet zwaar, anders verlies je bloemen. Wil je een tweede bloei, knip dan na de eerste bloei een deel van de stengels terug tot een grote knop of sterke zijscheut net onder de uitgebloeide bloemen.

Groep 3

Knip in februari of maart alle oude stengels terug tot het laagste paar gezonde knoppen, 15 tot 30 cm boven de grond. Laat je dat na, dan raakt de plant volgens de RHS in de war, bloeit hij alleen hoog en zijn de stengels onderaan kaal. Een paar rassen, zoals 'Jackmanii' en 'Perle d'Azur', kun je als groep 2 of als groep 3 snoeien.

Pas geplant

Heeft een nieuwe plant geen 3 of 4 gezonde stengels uit de voet, knip hem dan in het eerste voorjaar terug tot net boven een sterk paar knoppen, ongeveer 30 cm boven de grond. Dat geldt volgens de RHS voor alle 3 de groepen.

Welke clematis op een pergola?

Voor een pergola noemt de RHS clematis die weinig of geen snoei nodig heeft, onder meer C. montana, C. viticella en C. tangutica. C. viticella hoort in groep 3, en groep 3 mag ook ongesnoeid over een pergola groeien als er ruimte genoeg is. C. viticella staat in zon of halfschaduw, op elke ligging.

Wat de RHS verder zegt over planten:

• Wortels koel en vochtig. Geef de voet schaduw met lage planten of een laag kiezels.
• Diepte. Bij grootbloemige rassen komt de bovenkant van de kluit 5 tot 7,5 cm onder de grond. Dat helpt de plant te herstellen van clematisverwelking. C. viticella en C. tangutica zet je met de kluit net onder de grond.
• Wanneer. In het voorjaar of in het begin tot midden van de herfst, als de grond warm en vochtig is.
• In een pot. Minstens 45 cm diep en breed. Een clematis in een pot heeft van april tot oktober bijna elke dag water nodig.

Ons advies: kies op een pergola boven de tafel een clematis uit groep 3. Je snoeit 1 keer, in februari of maart, en de bloemen komen aan de nieuwe scheuten van dat jaar.

Kamperfoelie

De RHS noemt voor een pergola kamperfoelie die in de zomer bloeit, zoals Lonicera periclymenum 'Graham Thomas'. Over een pergola laat hij de lucht bij een zitplek geuren. Niet elke kamperfoelie geurt: kijk op het label. De wilde kamperfoelie bloeit volgens Natagora van juni tot september.

Kamperfoelie staat volgens de RHS het gezondst en bloeit het meest in halfschaduw of lichte schaduw. In de volle zon bloeit hij ook, maar dan kan het blad verbranden en is er meer kans op meeldauw. Te veel schaduw geeft weinig of geen bloemen.

Span verticale en horizontale draden ongeveer 45 cm uit elkaar. Kamperfoelie die zijn blad verliest plant je in de winter, groenblijvende in het voorjaar of de herfst. Knip na het planten de scheuten met ongeveer twee derde in, voor sterke nieuwe scheuten uit de voet.

Soort kamperfoelie	Snoeien (RHS)
Bloeit aan scheuten van dit jaar	in het voorjaar licht bijknippen: zwakke en beschadigde scheuten weg, te lange in, volle plekken uitdunnen
Bloeit aan scheuten van vorig jaar	na de bloei, in de late zomer: gebloeide scheuten met ongeveer een derde in
Te vol en onderaan kaal	in de late winter alle stengels terug tot ongeveer 60 cm

Hard snoeien geeft bij de eerste soort minder bloemen. Meeldauw komt vaker bij heet, droog weer; een laag compost rond de voet helpt.

Hop

Vrouwelijke hop is volgens de RHS een kruidachtige, bladverliezende klimmer die met de klok mee windt. Van juli tot september geeft hij geurende bloemen in de vorm van kegels. Hij staat in de volle zon of halfschaduw, op het zuiden of westen. Natagora zet hop in de halfschaduw, aan een kabel.

Snoeien is eenvoudig: knip hem volgens de RHS in de late herfst of in de winter af tot de grond.

Kiwi

Kiwi zoekt volgens de RHS een warme, zonnige, beschutte plek, het liefst op het zuiden of westen. Vermijd plekken waar nachtvorst blijft hangen: de jonge scheuten zijn in het voorjaar erg gevoelig voor vorst. Hij heeft een grote, stevige steun nodig, zoals een pergola of boog. Zonder snoei wordt een kiwi 8 meter of meer.

• Mannelijk en vrouwelijk. De meeste rassen in de handel bestuiven zichzelf. Een vrouwelijke plant heeft een mannelijke of zelfbestuivende plant in de buurt nodig.
• Planten. In het voorjaar, als de grond opwarmt. Meer planten zet je 3 tot 4,5 meter uit elkaar.
• Zomersnoei, vanaf juni. Knijp scheuten met vruchten in tot 4 of 5 bladeren voorbij de vrucht.
• Wintersnoei, eind winter of vroeg voorjaar. Knip stengels met vruchten terug tot 3 of 4 knoppen voorbij de laatste zijscheut met vruchten, voor de nieuwe groei begint.
• Oogst. De eerste vruchten komen meestal 3 of 4 jaar na het planten. Pluk ze voor de eerste harde vorst en laat ze binnen rijpen.

Verder

Hoe snel hop en clematis een pergola dichtgroeien, staat in snelgroeiende klimplanten. Welke klimmer bij welke ligging past, in klimplanten voor een pergola. Alle snoeimaanden op een rij: de snoeikalender.