Zomerdak

Zon en schaduw onder een pergola

Redactie Zomerdak · bijgewerkt 13 november 2026

Pergola met groene liggers boven een pad, met strepen van zon en schaduw op de tegels

De zon staat op 21 juni om 14 uur in Utrecht op 61 graden. Om 20 uur is dat nog 15 graden. Daardoor valt de schaduw van een pergola elk uur ergens anders. Wij rekenden het uit met de formules van NOAA, de Amerikaanse weer- en oceaandienst.

Ons rekenvoorbeeld: een pergola van 3 bij 3 meter met een dicht dak op 2,5 meter, tegen een gevel van 6 meter. Het getal per uur is het deel onder het dak dat in de schaduw ligt. De schaduw van het huis telt mee. Dit is een eigen model: een echte tuin met bomen, schuttingen of een smaller huis geeft andere uitkomsten.

Waar valt de schaduw van een pergola op het zuiden?

Uur Onder het dak in de schaduw
9 0%
11 22%
14 51%
17 10%
20 100% (schaduw van het huis)

Om 14 uur valt de schaduw van het dak 1,4 meter naar het huis toe. Aan de tuinkant van de tafel zit je dan in de zon.

Ons advies: op het zuiden geeft een dicht dak of lamellendak tussen 11 en 16 uur de meeste schaduw. Zet de tafel aan de huiskant.

Op het oosten

Uur Onder het dak in de schaduw
9 0%
11 22%
14 63%
16 100% (schaduw van het huis)

's Ochtends valt de schaduw van het dak tegen de gevel. Vanaf ongeveer 16 uur ligt het terras in de schaduw van het huis.

Op het westen

Op het westen is het omgekeerd: 's ochtends schaduw van het huis, 's avonds zon. Zie een pergola op het westen.

Ligt een terras op het noorden altijd in de schaduw?

Niet op 21 juni. In ons rekenvoorbeeld ligt het terras tussen 12 en 15 uur helemaal in de schaduw van het huis. Om 10 uur is dat 54%, om 18 uur 23%, en na 18 uur valt er zon onder het dak.

Ons advies: op het noorden een open dak met latten of planten, zodat er licht blijft.

Zelf uitrekenen

Per ligging staat de hele dag op een eigen pagina: zuid, west, oost en noord. Daar schuif je ook zelf door de dag.

Per ligging in beeld

zonschaduwrand van het dakhet huis

Om 14 uur op 21 juni. Klik een ligging voor de hele dag.

Veelgestelde vragen

Waar valt de schaduw van een pergola op het zuiden?

In ons rekenvoorbeeld voor 21 juni valt de schaduw van een dak op 2,5 meter om 14 uur 1,4 meter naar het huis toe. Onder het dak ligt dan ongeveer de helft in de schaduw. Om 9 en om 18 uur valt de schaduw naast het dak.

Ligt een terras op het noorden altijd in de schaduw?

Op 21 juni niet: in ons rekenvoorbeeld ligt het terras tussen 12 en 15 uur in de schaduw van het huis, maar 's ochtends en na 18 uur valt er zon onder het dak.

Lees ook

Hoe hoog mag een pergola zijn?

De regels voor vergunningvrij bouwen in de achtertuin, zoals het Informatiepunt Leefomgeving ze uitlegt: hoogte binnen en buiten 4 meter van het huis, en de grens van 5 meter.